Alışveriş hastalığı, alkolden beter bir bağımlılık. Gerekli, gereksiz illa birşeyler alma isteği. Tıpta "Onyomani" olarak tanımlanan alışveriş bağımlığı Türkiye'de son 10 yılda önemli oranda arttı.
Uzmanlara göre bu rahatsızlığın, alkol ve madde bağımlığından hiçbir farkı yok. Tedavi edilmeyen bağımlılık, boşanma nedenleri arasında önemli yer tutuyor. Bilim insanları, toplum sağlığı için ciddi bir risk faktörü olmaya başlayan "Onyomani" yani alışveriş bağımlılığı için uyardı.Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Artuner Deveci, sosyoekonomik durumu değişime uğrayan Türkiye'de alışveriş bağımlısı sayısında son 10 yılda önemli bir artışın yaşandığını söyledi.
"Onyomani'nin alkol ve madde bağımlılığında hiçbir farkı yok" diyen Deveci, hastalığın tam olarak psikiyatri tanı sınıfına girmese de gelecekte oldukça önemli yer bulacağına dikkat çekti. Hastalığın kadınlarda daha sık görüldüğünü belirten Deveci, "Bağımlı olan kişi alışveriş yapmadan rahat etmez, kendini huzursuz, sinirli ve gergin hisseder. Ayrıca tekrarlayıcı ve dürtüseldir. Kişiler bu alışkanlığı kontrol etmeye çalışıyor ama başarısız oluyor. Günde 8-10 saat kadar vaktini alışverişe ayırır. Alışverişi yaptığı sırada madde almada alınan hazzın aynısını hisseder. Beğendiği veya beğenmediği bir şeyi alması çok önemli değil. Genelde aldıkları şeyleri kullanmazlar. Dolaplara yığar, hiç çıkarmazlar" diye konuştu.
Doç. Dr. Artuner Deveci, onyamaninin kişisel ve ailesel sorunlara yol açabileceğine vurgu yaptı. Hastaların kontrolsüz harcama nedeniyle büyük miktarlarda borçlanabildiğini belirten Deveci, bunun evli çiftler arasında huzursuzluğa, kavgaya ve boşanmaya neden olabileceğini söyledi. Deveci sözlerine şöyle devam etti: "Bağımlılara genellikle bilişsel davranış terapisi uygulanır. Ancak ilaç da önerilebilir. Çoğu bu hastalıktan habersizdir. Depresyon ve anksiyete bozukluğuna eşlik etme ihtimali de var. Aile içi sorunlara yol açtığı gibi hastanın işini kaybetmesi gibi olumsuz sonuçlar da doğurabilir. Bu nedenle mutlaka tedavi edilmeli."
Alışveriş merkezlerinin bağımlılar için en cezbedici yerler olduğunu savunan Doç. Dr. Deveci'ye göre, bağımlı kadınlar giyim, kozmetik ve mücevher almak isterken erkekler daha çok elektronik, otomotiv ve büyük ev aletlerini tercih ediyor.
Nesrullah SONAY
