TBMM'nin Yeni Anayasa sitesinde dev anket. Devlet vatandaşın fikrini ve isteklerini öğrenmek istiyor. Vatandaşın talepleri, yeni anayasa ile birlikte hükümet politikalarınıda etkileyecek.
Türkiye’de, cumhuriyetin kuruluşundan bu yana ilk defa iktidar dışında, muhalefetin ve halkın katılımıyla yeni bir anayasa hazırlanacak. Bu çok önemli konu ne yazıkki toplumun büyük bir kesimi tarafından henüz anlaşılmış değil.Yeni anayasa konusunda fikrini söyleyenler hep eski dönemlerin etkisinde ve gelişmelerden habersiz. Büyük ölçüde peşin hükümlü ve bize neci bir anlayış hakim.
‘’ Halk anayasamı yaparmış. Ne anlarız biz anayasadan. % 52 oy verdik ne gerekiyorsa yapsınlar. Bir sürü kurum var kuruluş var onlar yapsın bu işi. Zaten anayasa hazırda millete yeni gibi göstermeye çalışıyorlar. Anayasa dışarıda hazırlanmışta bize yutturmaya çalışıyorlar. Anayasa hazırlamak uzmanlık işi, biz ne anlarız. Anayasa profesörleri varken başkalarına fikir sormak saçmalık. Öyle halka sorarak anayasamı olurmuş, yaparsın olur biter. ‘’
İşte böyle çok sayıda olumsuzluk ifade eden cümleler halk arasında dolaşıyor. Birileride bu olumsuzlukları çeşitli yöntemlerle körüklüyerek toplumu yeni anayasa hazırlanması konusunda duyarsız ve tepkisiz bırakmaya çalışıyor.
Her ne kadar anayasa konusu çok geniş ve detaylı olsada, hele hele ülkemizde yeni bir anayasa silah zoruyla yapılmayacaksa, vatandaşın görüşü önemliyse, bana ne diyemeyiz ve seyirci kalamayız.
Türkiye’de ilk defa geniş katılımlı sivil bir anayasa hazırlanacak olması bu işi oldukça zorlaştırıyor. Farklı düşünceye sahip siyasi partilerin, cemaatlerin ve gurupların kendi hazırladıkları anayasa metinlerini geniş kitlelere empoze etmeye çalışması da önemli etkiye sahip.
Peki bu iş nasıl olmalı ki hem kolay hemde problemsiz olsun?..
TBMM Başkanı ve Anayasa Uzlaşma komisyonu Başkanı Cemil Çiçek’e soruyoruz. ‘’ % 52 oy almış almış Ak Parti Yeni bir anayasa hazırlayıp referanduma götürebilir. % 60-70 lere yakın bir oylada referandumdan geçer. Bunca çabaya, tartışmaya ve polemiğe ne gerek var.’’
Cevap oldukça etkileyici; ‘’ 12 eylül anayasasıda % 80 oy almıştı ama kimse memnun değildi. Zorlamayla ve mecburiyetle yapılan anayasanın ömrü kısa oluyor ve yarar sağlamıyor. İktidarıyla, muhalefetiyle, toplumun her kesiminin iştirakiyle yapılacak bir anayasa yararlı ve kalıcı olabilir.’’
Cemil Çiçek’in ifade ettiği bu anlayışla çalışmalarına başlayan Anayasa Uzlaşma komisyonunda, Mecliste grubu bulunan partiler oy ve milletvekili sayısına bakılmaksızın üçer temsilciyle eşit olarak yer aldı. Çalışma yöntemi olarakta sivil toplum kuruluşları vasıtasıyla her kitlenin görüş ve düşüncelerini alarak müşterek bir zemin oluşturmak. Ancak gelinen son durumda bireysel katılım daha ağırlık kazanmış olması farklı bir çalışmaya yöneltti. Yeni anayasa için halkın görüşlerini almak üzere bir web sitesi hazırlandı.
‘’ Sivil toplum kuruluşlarının getirdiği anayasa metinlerine bakıyoruz, hep aynı uzmanlara hazırlatılmış oldukları görülüyor. Dolayısıyla bu metinler o kuruluşun görüşünden çok metni hazırlayan profesörlerin görüşü olarak karşımıza çıkıyor.’’ diyerek çalışmalar hakkında bilgi veren Anayasa Uzlaşma Komisyonu Başkanvekili Prof. Mustafa Şentop, Bireysel katılımın önem kazandığını ifade ediyor. Şentop,’’ Sivil kuruluşların 50-60’ı bir araya gelip anayasa metni hazırlamak yerine, üyelerine TBMM Anayasa komisyonu’nun hazırladığı yeni anayasa web sitesine girerek kendi görüşlerini yazmalarını söylemeleri daha etkilidir. Elbette çeşitli kurum ve kuruluşların hazırladıkları metinler önemli. Bunların hepsini inceleyip gerekli çalışmayı yapıyoruz. Ancak en önemlisi kişilerin kendi görüşlerini ifade etmesi. Hedefimiz sivil anayasa hazırlamak. Bu nedenle halkın görüşü öncelik arz ediyor. Merak etmeyin her satır tek tek incelenip değerlendiriliyor. Daha geçen hafta iki yüzbin sayfalık metin okunup tasnif edildi.’’ bilgisini verdi.
Kısaca özetlemek gerekirse , devlet tarafından ilk defa açık seçik milletin görüşü alınacak. Daha açık bir ifadeyle devlet milleti üzerinde büyük bir anket yapıyor. Vatandaşın devletten isteklerini ve beklentilerini öğrenmek istiyor. Bu bilgiler doğrultusunda yeni anayasa şekillenecek.
Ancak bu bilgiler sadece yeni anayasayı değil, hükümetin icraatlarını ve tüm siyasi partilerin politikalarını da belirleyecek. Nasılmı dersiniz?
Son seçimlerde, Ak Parti 21 milyon, Chp 11 milyon, Mhp 5,5 milyon oy aldı. 43 milyonluk seçmen sayısına göre yaklaşık 4 milyon oy % 10 barajı geçmek için yeterli. Bu demektirki vatandaşın 4 milyon ve üzeri talepleri bütün partilerin politikaları üzerinde etki oluşturacak. Hükümetin icraatlarınada tesir edecek. İki milyon kişinin, hatta bir milyon kişinin aynı şeyi talep etmesi dahi çok önemli.
Mesela, 4 milyon vatandaş deseki ‘’Biz mecburi eğitimin ücretsiz olmasını ve tüm masraflarının devlet tarafından karşılanmasını istiyoruz. İster üniforma giydir ister servisle taşı. İster kitap-kalem, ister tablet bilgisayar ver. Benden para isteme’’diye.
Yine 4 milyon vatandaş deseki, ‘’ Yıllık cirosu 100 bin liranın altında olan esnaftan vergi alınmasın.’’ Veya, ‘’ Asgari ücret 1500 TL olsun.’’ Yada, ‘’ İlköğretim, Lise ve Üniversitede öğrenci ve öğretmenler tesettürlü kıyafetleriyle eğitim alıp verebilsin.’’ Yine dese ki ‘’ Bir defalığına devlete ve bankalara olan tüm vatandaşın borcu silinsin.’’ veya ''Evlenmek kolaylaştırılsın, boşanmak zorlaştırılsın'' diye. Daha böyle yüzlerce örnek sıralanabilir.
Aklınıza gelen her türlü talebi TBMM’nin oluşturduğu anayasa sitesine girerek yazabilir, yada daha önceden oluşturduğunuz dökümanı ekleyebilirsiniz.
Bu konuda yine sivil toplum kuruluşları öncülük edebilir. Anayasa için önemli metinleri hazırlayıp devamında kendi taleplerinide eklemek üzere bu metinleri üyelerine dağıtabilirler. Böylece daha bilinçli ve çoğulcu bir katılım sağlanabilir.
Şahsen ben, vatandaşın yeni anayasa sitesine giriş yapıp devletten isteklerini yazmasını seçimlerde oy kullanmaktan daha önemli buluyorum. Belki ömrünüzde bir daha böyle bir fırsat elinize geçmeyebilir. Bu sebeple çok iyi değerlendirilmesi gerekir.
Son katılım tarihi 30 Nisan. Bu tarihe kadar katılıp vatandaşlık görevini yerine getirin.
Bu dev ankete mutlaka katılın. Fikrinizi ve isteklerinizi beyan edin.
Eğer boşverirseniz, sizin istemediklerinizi isteyenlerin dediği olur.
Ona göre. Demedi, demeyin.
Şerafettin SAĞLAMSOY
Anayasa hakkındaki görüşlerinizi, istek ve taleplerinizi yazabileceğiniz TBMM web sitesi linki;
http://yenianayasa.tbmm.gov.tr/gorusgonder.aspx
