Üretilen maddelerde ciddi kontrol olmaması ve tüketici tepkilerinin ciddiye alınmadığı ülkemizde, sağlığımıza zarar veren çok sayıda ürün rahatlıkla satılabiliyor.
Tüm tanıtımlarında yüzde yüz doğal diye halka duyurulan ürünlerin başında diş macunları ve temizlik ürünleri geliyor.
Doğal maddelerle üretilmeyen diş macunlarında ve günlük temizlik ürünlerinde Avrupa’da ve diğer ülkelerde terk edilen florür, SLS, formaldehit gibi maddeler bulunuyor. Bu maddelerin vücuda zarar verdikleri kanıtlanmış durumda olmasına rağmen.
Çocuklara özel satılan diş macunlarında florür oranı yetişkinlerinkine oranla daha yüksek olduğu için çocuklar florürden daha çok etkileniyor. Bazı şampuanlarda domuz ve türevlerinden elde edilmiş hammaddeler kullanılıyor.
Hepimiz haftada birkaç defa duş alıyor, her gün dişlerimizi fırçalıyor, yemeklerden sonra ellerimizi yıkıyor, cildimizi nemlendiriyoruz. Peki, bu ürünlerle her temasın vücudumuza ciddi zararlar verdiğini biliyor muyuz? Hem de beyin hasarından tutun kansere kadar.
Haftalık haber dergisi Aksiyon'da "Yüzde yüz doğal yalanı buraya kadarmış" başlığıyla yayınlanan Tuba Kabacaoğlu imzalı haberde, günlük kullanılan kozmetik ve temizlik ürünlerinin içeriğindeki zararlı kimyasallar ele alınıyor. Habere göre, piyasadaki bildik diş macunu markalarının bir kısmı koruyucu olarak formaldehit kullanıyor. Bu kimyasalın kansere yol açtığı Avrupa ve Amerika'da yapılan araştırmalarda defalarca ispatlanmış. Tarımda, hayvancılıkta ve morglarda (cesetlerin çürümesini engellemek için) bu maddeden faydalanılıyor. Birçok ülkede kullanımı yasaklansa da ülkemizde bu konuda herhangi bir kısıtlama bulunmuyor.
Diş macunlarında sık kullanılan bir diğer madde SLS şeklinde kısaltılmış sodium lauryl sulfate veya sodium lauryl ether sulfate (SLES). Cilt tahribatına, gözlerde kalıcı zarara ve mide ülserine yol açabilen SLS, genelde sanayilerde boru hattını temizlemek için tercih edilirken sıvı bulaşık deterjanı ve yüzey temizleyicilerinin de aktif maddesi.
Yine bazı macunlarda koruyucu diye kullanılan paraben (methylparaben, ethylparaben, buthylparaben ya da benzylparaben bunlara örnektir) göğüs tümörü yaptığı için bazı Avrupa ülkelerinde yasaklanmış. Diş macunlarında bulunan florür (florid) maddesi dişlerin dış yüzeyi için önemli. Fakat vücuda alındığında beyin hasarına yol açıyor.
İşin kötü tarafı 'çocuklara özel' satılan diş macunlarında florür oranının yetişkinlerinkine oranla çok daha yüksek tutulması. Bunun sebebini Kimya Mühendisi Kudret Livaoğlu şöyle açıklıyor: "Çocuklar daha çok şekerli ürün tüketiyor. Florür miktarı artırılarak daha iyi bir koruma hedefleniyor. Oysa miniklerin ağızlarını bol suyla çalkalamaları yeterli. Veya büyükler için üretilmiş diş macunlarını kullanmaları 'kötünün iyisi' sayılabilir."
Alternatif ürün arayanlar büyük marketlerin 'doğal ürün' bölümünde zararlı kimyasallardan arınmış diş macunları bulabiliyor. Fiyatları 9-15 TL arasında değişiyor. İnternetten de satışları yapılıyor. Ancak bunların içeriğinde de petrol türevi propilen glycol ve kanserle ilişkisi kanıtlanmış sodyum sakkarin ve SLS olup olmadığına dikkat etmek gerekiyor.
