Günümüzde yaşanan gelişmeler ile birlikte fıkıh alınanda ki soruların şeklide değişiyor. Son yıllarda oldukça ilerleme gösteren tıp alanında
faydalı neticeler alınmakla birlikte İslami yönden mahzurlu meselelerde çıkabiliyor. Bunlardan biriside saç ektirme yöntemleri ile ilgili. Bu konu, en fazla sorulan meseleler arasında yer almaya başladı.
Örneğin bir soru şöyle: “Başımdaki saçların tepedeki kismi tamamiyla döküldü, başim çiplak kaldi. Sogukta, sicakta ciddi zorluklar çekiyorum. Geçmiste bunun çaresi yoktu, çıplakligin riskini sineye çekmeye mecburduk. Ama artik tıp ilmi gelisti, başimizdaki bu çiplak yere ensemizden alip da ekecegimiz saçimizla çiplakliktan kurtulmamiz mümkün oluyormuş. Böylece soguk ve sicagin etkisinden basimizi koruma imkani bulacağız. Ancak bu defa da söylentilerden kurtulamiyoruz. 'Saç ekilen basta kuru yer kalir, ne abdest ne de gusül sahih olmaz' diyerek beni bu tedaviden mahrum birakiyorlar. Bu konuda bizlere bilgi verirseniz sevinecegim.”
Bu konuyla ilgili yaptığım araştırmada, bir saç ekme uzmaninin bana verdigi bilgiye bakilirsa, enseden alinip baştaki çıplak yere ekilen saçlar gusle, abdeste mani olmazlar. Saç ekimi konusunda emin bir şekilde konusan uzman verdigi misalde söyle dedi:
“Bizim ektigimiz saç, tipki topraga diktigimiz fidan gibidir. Nasil ekilen fidanlar dikildigi topragin sulanmasina, üzerine inen suyun topragi islatmasina mani olmazsa, bizim başın çıplak derisine diktigimiz saçlar da ayni şekilde başın derisinin islanmasina engel olmaz, dolayisiyla başı yıkamada bir engel çıkmaz. Oradaki saç, dökülmeden durum ne ise, saç ekilince de durum ayni olur, gusle mani bir durum meydana gelmez.”
Bu işle ilgili uzmanların verdikleri bilgiye göre, enseden alınan saçın başın üst kısımlarına ekilmesi gerçek saç hüviyetini aldığı için, Gusle ve abdeste engel olmamaktadır.
Nitekim Hayreddin Karaman Hoceefendi bu konudaki bir soruya verdigi cevapta söyle demektedir:
Soru: Saç ektirmek caiz midir, hükmü nedir?
Cevap: Saçsızlık yüzünden maddi veya psikolojik olarak rahatsiz olan bir kimse başına saç ektirebilir. Bu bir nevi tedavidir ve caizdir. Ekilen, yapıştırılan saçı yerinden çikarmak imkansiz veya zor ise yikanirken suyu bunun üzerinden geçirmek yani kendi saçi gibi üzerinden yıkamak yeterli olur.
Yine bu konuyla ilgili olarak Faruk Beşer Hocaefendi de saç ektirmenin mekruhluk süphesi taşıyabilecegine dair verdigi bilgilerden sonra konunun gusülle ilgili hükmünde süpheye mahal olmayacagini ifade ettigi yazisinda şu ihtimallere dikkat çekmektedir:
“Saç ektirmek de, peruk kullanma gibi kesin haramdir' demek mümkün degildir. Çünkü saç ektirme bir defa insanin kendi saçıyla yapılan bir ameliyedir. İkinci olarak, kalıcı olup bir bakıma başkasini kandirma anlami içermeyebilir. Üçüncü olarak, yine bir bakima tedavi sayilabilir. Iste bu sebeplerle saç ektirmenin kesin haram oldugu söylenemez.
Ancak bir ölçüde farkli görünme, bir bakima da estetik bir ameliye sayilabilecegi için tamamen masum ve helal de olmamalidir. Bu sebeple biz bu konunun son hükmünü verme durumunda degiliz; ama haram olmasa da bir kerahet/mekruhluk içerdigini, kendinden emin olan ve olduğundan baska türlü görünme geregi duymayan insanlarin buna ihtiyaç duymayacagini, yapilmamasi halinde hiçbir gayri mesruluk yapilmis olmayacagini; ama yapilmasi durumunda en azindan bir süphe taşıdigını söyleyebiliriz.”
Bu konuyla ilgili uzmanların değerlendirmelerini gözönünde bulundurunca; Gusül ve abdest almada ektirilmis saçın bunlara mani oldugunu söylemek mümkün degildir. Çünkü deriye islenen saç kökleri olsa dahi, temizleme görevi onlarin üzerine intikal eder ve üzerinin yıkanmasiyla abdest ya da gusül tamam olmuş olur. (Allah'u âlem).
Bu bilgiler sizleri dinlediginiz söylentilerin etkisinden kurtarmış olmalidir. Artık kellikten ve saçsızlıktan etkilenenler böyle bir müdahele ile saç ektirebilirler. Rahatça dolaşırlar ve ibadetlerini de endişe etmeden yapabilirler.
Ahmet ŞAHİN
