Kur'ân'da, imandan sonra hemen emredilen bir ibadettir namaz. Bir insan iman edip Müslüman olduktan sonra namazla yükümlü ve beş vakit namazı kılmakla sorumludur.
Çünkü iman bir akittir, Allah'a iman etmek, onun emirlerini yerine getirmek için bir söz vermektir.İmanı bir bütün olarak kabul eden, inanılması gereken bütün iman esaslarına inanan bir insan, İslâm'ın temel birer emri olan namazı, orucu, zekâtı ve haccı da yerine getirmekle yükümlüdür.
Bu ibadetleri yapmıyorsa, hiçbir özrü ve mazereti yokken terk ediyorsa, öncelikle borçlu kalıyor ve bir günah işliyor demektir.
Bu durum sadece namaz ibadeti için söz konusu değildir. Oruç, zekât ve hac da namaz gibidir.
Bir mü'min, Ramazan ayı geldiğinde orucunu tutmamışsa, zekât verebilecek bir varlığa ulaştığı halde zekâtını vermemişse, hacca gitmesi farz olduğu halde hacca gitmemişse, bu ibadetler üzerinde borç olarak kalmıştır ve bir an önce yerine getirmesi gerekir.
Terk ettiklerini ve yapmadıklarını telafi yoluna gitmelidir. Verilmediği halde biriken zekâtlarını vermesi, tutmadığı Ramazan oruçlarını fırsat buldukça kaza ederek tutması gerektiği gibi, geçirdiği ve kılmadığı namazlarını da kılması gerekir.
Yeni bir iş yeri açan kimse devlete karşı vergi mükellefi olur, çalıştırdığı işçilerin ücret ve primlerini ödemek zorundadır, imza attığı çekleri ödemek durumundadır. Çünkü bunları yapmak için baştan söz vermiş, bir akit yapmış, vaatte bulunmuştur. Ödemediği zaman geçen bütün vergilerden ve borçlarından sorumludur. Ödemedikçe o borçlarından kurtulamaz.
Fakat bir iş yeri açmamış olsaydı, ne vergi borcu olurdu, ne işçi ücreti söz konusuydu, ne de herhangi çek ödemek zorundaydı.
Bunun gibi iman eden ve İslâm'ı din olarak kabul eden bir insan da imanın ve İslâm'ın kendisinden istediklerini ve beklediklerini öncelikle yapmalı, yerine getirmelidir.
İmanla, İslâm'la bir alakası yoksa, zaten namaz borcu da yoktur, oruç, zekat ve hac borcu gibi hiçbir ibadet borcu yoktur.
Ama kelime-i şehadet getirerek yeni Müslüman olan bir insan, bu ibadetlerle ilk defa muhatap olduğu için onun daha önceki hayatıyla ilgili herhangi bir ibadet yükümlülüğü ve borcu söz konusu değildir.
Tıpkı vatandaşlığa yeni geçen bir insanın o ülkenin kanunlarına karşı yeni sorumlu olduğu gibi. Fakat ülkenin vatandaşları önceden beri o kanunlarla muhataptır.
Vaktinde kılınmamış, kazaya kalmış namazlar da böyledir. Bu namazlar kaza edilirken kaç yıl, kaç gün, kaç vakitse onlar hesap edilir, vakit ve fırsat oldukça sadece farzları kılınır.
Mehmet PAKSU
